Kendi işini, kendine ait bir dükkanda yapan ve o dükkânı kadın mekanına dönüştüren Gonca Ocakcı, hem sevdiği işi yapıp para kazanıyor hem de kendi var oluş mücadelesini açığa çıkaran aktivizmi bu yolla gerçekleştiriyor. Gonca’nın tasarımları, kendine ait bir odadan dünyaya yayılarak sokaklarda isyanın sesine eşlik ediyor.
Fatoş Sarıkaya
Virginia Woolf, biraz parası ve kendine ait bir odası olduğunda istediğini yazma özgürlüğüne sahip olacağı konusunda tüm kadınlara ilham oldu. Bu ilham dalgası, yalnızca yazın ve edebiyat dünyasındakileri değil, hayatın her alanında var olmaya çalışan ve hayallerinin peşinden gitmek isteyen tüm kadınları etkiledi.
Onlardan biri olan Gonca Ocakcı, Mersin’de 1990 yılından bu yana matbaa ve grafik alanında çalışıyor. Uzun yıllar boyunca erkeklerin işveren olduğu matbaalarda çalışan Gonca, “Evlendim, çocuğum büyüdü, işte ustalaştım ama ben yine de bir şeylerin eksikliğini hissediyordum hep. Mahalle-iş cenderesi beni sıkıştırıyordu. Bu sırada Kadın Emeği Kollektifi ile tanıştım ve feministlerle kamplara, çeşitli atölyelere katıldım derken politika yaptığımızı fark ettim. Ve yaptığım işler de politikleşmeye başladı” diyerek, hayatta durduğu yerin de işi yapma biçiminin de başkalaşmasını feminist hareketle tanışmasına bağlıyor.
ZORLUKLARDAN ÖZGÜRLEŞMEYE
Önceki işinde günde yalnızca 2 saat çalışması karşılığında düşük ücret dayatılınca üretememe ve öğrenememe çıkmazından hayal kurarak özgürleşiyor Gonca ve o süreci şöyle anlatıyor:
“Evden çıkıp üretmezsem nasıl yaşayacağım ben diye çok düşündüm, bell hooks’un ‘dışarıda yaşamanın koşullarını oluşturmamak’la ilgili yazısı vardı, kendi durumumla çok özdeşleştirdim ve hayal kurmaya başladım, kendime ait bir yerim olsa da orada işi bildiğim ve istediğim şekilde yapsam diye. Tesadüfen de bu küçük dükkânı buldum ve bir düzen kurdum. Kadın kurumları, dernekler, sendikalar ‘sen ayrıldıysan biz de seninle geleceğiz’ dediler.”
KENTİN BİRÇOK NOKTASINDA O’NUN İMZASI VAR
Kentin birçok yerinde asılan afişler, eylemlerde taşınan pankartlar, göğe yükselen dövizler hep Gonca’nın elinden çıkıyor. 1 Mayıs’ta emeği, 8 Mart’ta kadınların direnişini, 25 Kasımlarda erkek-devlet şiddetini, 20 Kasım’da transları ve onur haftalarında gökkuşağı renklerini görünür kılan Gonca’nın tasarımları oluyor. Çalışmalarındaki imzası ise herhangi bir yere iliştirilen gökkuşağı rengi. “İkili cinsiyet politikası her yerde başımıza çok dert açıyor. O yüzden morun artık gökkuşağına dönmesi gerektiğini düşünüyorum. Erkeklikleri de kadınlıkları da sorgulamak ve dönüşümü sağlayacak olan politikaların biraz da buradan geçtiğini düşünüyorum” diyerek sebebini anlatıyor.
“Kendi tasarımını eylemde elinde taşıyıp yüzlerce kadın ve LGBTİ+’larla slogan atmak nasıl bir his” diye sorduğumda ise şöyle cevaplıyor:
“Çalıştığım alanın ekstra güzel bir tarafı somut bir çıktısını eline alabilmek. Hem kazanıyorum hem yatırım yapıyorum hem aktivizm yapıyorum. Bu müthiş bir his. İnsan neden aktivizm yapar? Aslında kendini var etmek, onamak için. Kendi kurtuluşum için yapıyorum aktivizmi. Kendi mahallemde kadınlıkla ilgili bir sürü sorunla cebelleşirken, politikasını ördüğümde daha ilerisi için bir şey yaptığımı hissediyorum. Ama yine kendim için… Daha büyük eylemlerin parçası olduğumda dönüştürebileceğin hissine kapılıyorsun. Bu kararı almakla, sevdiğim işi aktivizmle birleştirerek yapmak bana iyi hissettiriyor ve kendimi onamış oluyorum bir yandan.”
KADINLARIN MEKANI
“Bu dükkanı tutarken hep işin döndüğü değil, aynı zamanda kadınlarla yaşayan bir mekan olsun istedik. Buraya kadın mekanının ruhunu anlayan insanlar geliyor. İş konuşuyoruz ama dertleşiyoruz da şarap veya kahve eşliğinde… Yeni fikirler yeni oluşumlar çıkıyor burada. Tamamen kendimize ait bir mekân. Çok daha özgüvenli ve mutluyum. Bu nedenle herkese kesinlikle kendi işini, bildiği yoldan yapmasını öneririm” diyen Gonca, Şirin ve Nalan’la küçük dükkanında, kendi işini istediği şekilde yapıp kendi parasını kazanmayı, bir yandan da yaptığı işlerle kadın+ hareketinin bir parçası olmayı sürdürüyor.
